منظور از فريفتن نفس در عبادات ( مستحبى ) فريب به معناى دروغ و خلاف واقع نيست ، بلكه به معناى تشويق كردن خويش نسبت به آن عبادات است ؛ مثلًا به خود بگويد : انجام اين عبادت مايهء سلامتى و وسعت رزق و حسن عاقبت و دفع كيد دشمنان مىشود و به اين ترتيب خويشتن را به عباداتى همچون تهجد و نماز شب يا روزه‌هاى مستحبى و امثال آن وادار سازد . جملهء « وَارْفُقْ بِهَا . . . » اشاره به اين است كه نبايد در عبادات مستحب انسان به خود فشار آورد مبادا از آن دلزده شود ، بلكه بايد در اوقات فراغت و حالت نشاط به سراغ آن برود تا هميشه آتش عشق و علاقه به عبادات مستحب در او فروزان باشد . در روايات اسلامى نيز به اين معنا ترغيب شده است . در حديثى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله در كافى مىخوانيم : « إِنَّ لِلْقُلُوبِ إِقْبَالًا وَإِدْبَاراً فَإِذَا أَقْبَلَتْ فَتَنَفَّلُوا وَإِذَا أَدْبَرَتْ فَعَلَيْكُمْ بِالْفَرِيضَةِ ؛ براى قلب انسان اقبال و ادبار ( رويكرد و رويگردانى ) است هنگامى كه اقبال كند به سراغ نوافل ( نيز ) برويد و به هنگام ادبار به واجبات قناعت كنيد » . « 1 » در روايات متعدد ديگرى نيز وارد شده كه نه خود و نه ديگران را بر اعمال مستحب اجبار و اكراه ننماييد ، بلكه بگذاريد از روى ميل و شوق آن را انجام دهند تا هميشه نسبت به عبادت علاقه‌مند و پرنشاط باشيد . آن‌گاه امام عليه السلام در ادامهء اين سخن واجبات را استثنا كرده مىفرمايد : « مگر فرايضى كه بر تو مقرر شده است كه در هر حال بايد آنها را بجا آورى و در موقعش مراقب آن باشى » ؛ ( إِلَّا مَا كَانَ مَكْتُوباً عَلَيْكَ مِنَ الْفَرِيضَةِ فَإِنَّهُ لَابُدَّ مِنْ قَضَائِهَا وَتَعَاهُدِهَا « 2 » عِنْدَ مَحَلِّهَا ) . اين سخن براى اين است كه مبادا بعضى از گفتار بالا سوء استفاده كنند و به

--> ( 1 ) . كافى ، ج 3 ، ص 454 ، ح 16 ( 2 ) . « تَعاهُد » به معناى وارسى كردن و مراقبت نمودن از چيزى است